ابزارآلات ساختمانی مجموعه‌ای از وسایل و ابزارهایی است که برای انجام فعالیت ‌های ساخت و ساز استفاده می ‌شوند. این ابزارها همان طور که در بالا اشاره شد از نظر عملکرد و نوع منبع تغذیه به چند دسته تقسیم می ‌شوند. اما به طور کلی ابزارآلات ساختمانی را به دو دسته ساده و تخصصی تقسیم می شود.

ابزارآلات ساده ساختمانی همان ابزارهای دستی است که در بسیاری از پروژه‌ های ساختمانی استفاده شده و نیاز به تخصص خاصی برای کار با آن ها نیست. برخی از این ابزارآلات ساختمانی عبارتند از:

• متر: یک ابزار اندازه‌گیری است که برای اندازه‌ گیری فاصله ‌ها در پروژه‌ های ساختمانی استفاده می‌شود. انواع متر شامل متر دستی (استفاده با دست) و متر لیزری (استفاده با استفاده از پرتو لیزر) می‌شود.
• تراز: ابزاری است که برای تشخیص عمودی یا افقی بودن سطح‌ ها در پروژه‌ ها استفاده می‌ شود. ترازها دو نوع متداول دارند: تراز لیزری و تراز معمولی. تراز لیزری با استفاده از یک پرتو لیزر خطی و یا چرخشی، یک خط یا سطح را به صورت دقیق و برای فواصل بلند تراز می‌کند. ترازهای معمولی نیز با کمک حباب و یا پایه‌های هیدرولیکی سطح را درست تنظیم می کند.
• لیسه: ابزاری دستی است که برای مالیدن، کندن و پاک کردن سطح‌ در پروژه‌ ها استفاده می‌ شود. انواع لیسه شامل لیسه فنری (که یک صفحه فلزی یا پلاستیکی با زبانه‌های فنری است) و لیسه پلاستیکی (که از مواد پلاستیکی ساخته شده و برای سطوح حساس مانند سطوح چوبی استفاده می‌شود)
• کاردک: قطعه ای فلزی است که در ساختمان سازی برای انجام فعالیت ‌هایی مانند گچ کاری، رنگ کاری، مخلوط کردن بتن و مالیدن آن روی دیوار و سطح استفاده می ‌شود. با استفاده از کاردک فنری مواد مختلف مانند گچ، رنگ، بتن و غیره را می‌توان به صورت یکنواخت و هموژن در سطح کار پخش کرد.
• شاقول: از دیگر تجهیزات ساختمانی است که برای کنترل عمود بودن سطوح استفاده می ‌شود. شاقول معمولی، شاقول لیزری و شاقول مغناطیسی از انوع‌ شاقول هستند. شاقول معمولی همان طور که از نام آن پیداست یک قطعه با طول مشخص است که بر روی سطح قرار داده می ‌شود تا عمودی بودن آن را تأیید کند. شاقول لیزری از پرتو لیزر برای تولید خطوط عمودی یا افقی بر روی سطح استفاده می ‌کند. شاقول مغناطیسی نیز دارای قابلیت چسبیدن به سطح فلزی است و برای کنترل عمودی بودن قطعات فلزی به کار می ‌رود.
• مفتول: برای اتصال و بستن اجسام مختلف در ساخت و ساز استفاده می ‌شود. مفتول ‌ها به انواع مختلفی از جمله مفتول سیاه، مفتول گالوانیزه، مفتول پی وی سی و مفتول استنلس استیل تقسیم بندی می شوند.
• الک و سرند: از تجهیزات ساختمانی برای جدا کردن دانه ‌بندی ‌های مختلف استفاده می ‌شوند. الک چشم بلبلی، الک آردی، الک پرسی، الک برنجی و الک پودر سنگ از انواع الک می باشند. کاربرد این ابزارها جهت جدا سازی دانه ‌ها بر اساس اندازه یا شکل آن ها می باشد. سرند ابزاری است با چهارچوبی شبکه‌ای به صورت مربع یا مستطیلی و یا شبکه‌هایی با سوراخ‌های مختلف، جهت جدا کردن مواد به اندازه ‌های مختلف به کار می‌ رود.
• کمچه: یکی دیگر از تجهیزات ساختمانی است که برای یکنواخت کردن ملات و پاشیدن ملات روی سطح کار استفاده می‌شود. کمچه‌ها به دو شکل مستطیلی و ذوزنقه‌ای وجود دارند و با کمک دست به صورت یکنواخت، ملات را در سطح پخش و صاف می‌ کنند.
• چکش: ابزاری جهت سفت کردن و شکستن می باشد. دو نوع چکش در ساخت و ساز استفاده می شوند. چکش لاستیکی (برای سفت کردن به شکل ملایم و بدون آسیب رساندن به سطح) و چکش فلزی (برای شکستن و خرد کردن) را شامل می ‌شوند. با توجه به نوع و کاربردهای مختلفی که دارد، در پروژه ‌های ساختمانی استفاده می ‌شود.
• فرغون: یک وسیله است که برای حمل و جابه‌جایی مصالح ساختمانی در فواصل نزدیک استفاده می‌شود. انواع فرغون شامل فرغون پارس، فرغون پروفیلی و فرغون جوشی است.
• شمشه: یکی دیگر از تجهیزات ساختمانی است که برای صاف کردن و تراز کردن سطوح استفاده می‌ شود. انواع شمشه شامل شمشه ماله دستی، شمشه ماله تلسکوپی و شمشه ماله دستی ترازدار می باشد. شمشه ماله دستی برای سطح صاف جهت تراز کردن سطوح به کار می ‌رود. شمشه ماله تلسکوپی برای تراز کردن سطوح بلند و دسترسی به سطوح سخت ‌تر استفاده می ‌شود. شمشه ماله دستی ترازدار همراه با یک تراز دقیق بر روی سطح خود، جهت تراز کردن و تنظیم ارتفاع سطوح به کار می ‌رود.
• برس: ابزاری است که برای رنگ کاری استفاده می ‌شود. برس ‌ها به انواع مختلفی مانند برس سیمی و برس پلاستیکی تقسیم بندی می شوند. این ابزارها برای استفاده در رنگ کاری و پاشش رنگ بر روی سطح ‌ها مناسب هستند.
• شلنگ تراز: ابزاری جهت تراز کردن ارتفاع دو محل است. با استفاده از این شلنگ، می‌توان در دو محل مختلف ارتفاعی یکسان را تنظیم کرده و از آن برای اندازه‌گیری و تراز کردن سطوح استفاده نمود.

از دیگر ابزارآلات ساختمانی ساده می توان به موارد زیر اشاره کرد؛

بیل و کلنگ، تیشه، ماله، دلو، استانبولی، پتک، انبردست، سطل، میخ، طناب پنبه ای، شلنگ، نخ ریسمان کار، گونیا، داربست، آچار، قرقره بنایی

ابزارآلات ساختمانی تخصصی

• انواع اره غیر دستی از جمله اره عمود بر، اره زنجیری، اره گرد بر، اره میزی، اره بر فارسی، اره افقی بر، اره فلکه ای، اره بنزینی
• چکش غیر دستی جهت ابزار جهت تخریب بتن و دیوارها استفاده می شود. (بر اساس وزن، طبقه بندی می شود به عنوان مثال: چکش تخریب 11،14،15 کیلویی)
• دریل: جهت سوراخ کردن سطوح استفاده می شود. انواع دریل عبارتند از: دریل با قطرهای مختلف، دریل گیربکسی، دریل چکشی، دریل بتن کن
• فرز جهت برش سنگ
• دوربین نقشه برداری
• انواع شاخص نقشه برداری

انواع ابزار و تجهیزات ساختمانی برای ایمنی افراد

• ماسک حفاظتی جهت جوشکاری و ماسک دهان و بینی جهت محافظت در برابر خاک اره
• طناب ایمنی: جهت حفاظت و امنیت کارگران مشغول به کار در ارتفاعات زیاد
• کمربند ایمنی: کارگرانی که در ارتفاع بیش از 3 متر کار می کنند و احتمال سقوط آن ها وجود دارد باید کمربند ایمنی استفاده کنند.
• لباس کار
• کفش ایمنی
• کلاه ایمنی
• عینک ایمنی
• دستکش کار

انواع علائم، ابزار و تجهیزات ساختمانی هشدار دهنده کارگاه

• آژیر هشدار
• چراغ های هشدار دهنده
• علائم هشدار دهنده
• برچسب های شبرنگ